Gemeente De Wolden is een plattelands gemeente, gelegen in Zuidwest-Drenthe, tussen Meppel en Hoogeveen. De Wolden heeft een oppervlakte van 22.700 ha. en telt 17 kernen, met samen zo'n 24.000 inwoners.

In de dorpen is het goed wonen. Er is een hoog voorzieningenniveau en een bloeiend verenigings leven. Er worden veel activiteiten ontplooid. In De Wolden zijn diverse basisscholen, openlucht zwembaden, sporthallen en -velden en bibliotheken.

Ook op het gebied van recreatie en toerisme is er in De Wolden van alles te beleven. Er zijn volop campings, bungalowparken, hotels, pensions en horecagelegenheden. Daarnaast is er de mogelijkheid om te kamperen bij de boer. Aantrekkelijke fiets-, wandel- en ruiterpaden brengen de recreanten naar de mooiste plekjes. De voornaamste economische dragers van De Wolden zijn landbouw, recreatie en toerisme, met daarnaast kleinschalige industrie, nijverheid en detailhandel.

Alteveer is ontstaan in het voormalige heide- en moerasgebied dat zich uitstrekte van Zuidwolde tot Coevorden aan weerszijden van de Drents-Overijsselse grens. Omdat de grond voor een belangrijk deel uit keileem bestond, een restant uit de voorlaatste ijstijd, stagneerde de waterafvoer en kon zich vanaf zesduizend jaar geleden een veenpakket ontwikkelen. Kenmerkend voor het gebied waren de vele meerstallen, dat zijn veenplassen, terwijl de begroeiing zich beperkte tot hier en daar wat moerasbos. Voor de bewoners van Zuidwolde was de afstand tot dit veengebied te groot vandaar de dorpsnaam, al te ve(e)r. Het dorp Alteveer groeide aanvankelijk langzaam. In 1745 telde het niet meer dan vijf haardsteden. Tegenwoordig telt Alteveer 870 inwoners.

Ansen telt 296 inwoners en is gelegen net achter Ruinen. Via Ansen komt u bij het prachtige natuurgebied Anserdennen, dat weer doorloopt in het Nationaal Park Dwingelerveld. Ansen kent nog veel historische boerderijen. Al in de 10e eeuw moet er een boerderij hebben gestaan, in 1228 stonden er al enkele. Ansen heeft één basisschool, het Veurland.

Berghuizen telt 169 inwoners en is gelegen tussen Ruinerwold en Koekange, vlakbij de N375. Berghuizen heeft op kerkelijk gebied een bijzondere geschiedenis. In 1840 was de definitieve afscheiding van de Nederlands Hervormde Kerk een feit. Berghuizen heeft een actieve gemeenschap met een eigen muziekvereniging, dorpshuis, voetbalvereniging Vitesse en toneelvereniging.

De Wijk De eerste bewoning rond het riviertje de Reest dateert uit 1176, toen Bisschop Godfried von Utrecht de grove en smalle tienden van 5 huizen aan de Reest aan het klooster van Ruinen schonk. In 1248 was er al bebouwing, maar pas in 1409 kreeg het de naam de Wijk.

De Wijk heeft twee havezathen, namelijk Dickninge en Dunninge. In het hart van het dorp vindt u de molen. In het bosrijke gebied waar de Reest door kronkelt kunt u prachtig wandelen en fietsen. De Wijk heeft een gevarieerd winkelaanbod.

In de Wijk wonen zo'n 2777 mensen. De Wijk heeft een basisschool, De Horst, waar meer dan 280 leerlingen onderwijs volgen. Daarnaast is er een kinderdagverblijf en een peuterspeelzaal. Belangrijk is het ontmoetingscentrum De Havezate. Op cultureel gebied is de Wijk erg actief, er zijn diverse koren, een rederijkerskamer, een kinderzang en dansgroep en diverse verenigingen. Ook op sportief gebied is er veel te doen, zo is er een voetbal-, korfbal-, volleybal-, gymnastiek-, paardrij-, badminton-, tennis-, biljart en hengelsportvereniging.

Drogteropslagen (Drochteropslagen) waar deze naam vandaan komt is niet met zekerheid vast te stellen. Het is zeer waarschijnlijk afgeleid van de namen SLAGEN en DROGT.

Drogt was een ven de oudste marken van Zuidwolde, althans de eerste vastgelegde schriftelijke naam die we in Zuidwolde tegenkomen, namelijk in 1316. Vanuit deze marke Drogt is het in cultuur brengen begonnen in het Zuidwoldiger gebied. Drogt was een heel kleine buurtschap, die een boermarke instelde. Men was namelijk tot de ontekking gekomen, dat woeste gronden waardevol werden. Men mocht niet meer onbeperkt het neimandsland aansnijden wanneer men dat wilde.

Het grote landschap van de woeste gronden ten oosten van de marken Drogt en Nolde werd "De Drogteropslagen" genoemd. Een Slag of Opslag was een langerekt perceel, zoals het werd ontveend. Het omvatte het gebied van Linderveld tot aan de Luttelgreppel, Vuile Riete en Paardelanden. Uit bronnen weten we dat Drogteropslagen ook als Drochteropslagen wordt geschreven. Dit komt waarschijnlijk doordat de marke Drogt ook wordt geshreven als Drochte of Drucht. Drogteropslagen telt nu 531 inwoners en heeft slechts twee straten: Drogteropslagen en Oosterhof. Het is het meest zuidelijke dorp van Drenthe en wordt gescheiden van Overijssel door de Reest. Drogteropslagen heeft één basisschool, Reestzicht. Het middelpunt wordt gevormd door het dorpshuis 't Drogterhuus.

Echten wordt voor het eerst vermeld in een geschrift uit het jaar 1181. De grote trekpleister van Echten is het Huize Echten. Dit is een havezate, waarvan het oudste gedeelte vermoedelijk uit de 14de eeuw stamt. Het huis is omgeven door een binnen- en buitengracht. Tussen de beide grachten staan een schatboerderij en een koetshuis (vroeger kapel). Aan de weg staat een poortwachterhuis dat door de oprijlaan verbonden is met het huis.

Eursinge is een dorpskern met 98 inwoners (2004) en is gelegen in de uiterste noordoosthoek van

De Wolden, vlakbij Pesse (gem. Hoogeveen).

Fort is waarschijnlijk afkomstig van het verblijf van de eerste turfgravers, namelijk de woning genaamd 'Het Fort'. In 'Het Fort' werden verschillende financiële zaken afgehandeld, zoals de betaling van het afvaartsgeld voor de turf. In 1839 is de Fortwijk gegraven, die nu wordt aangeduid als de straatweg Fort. In de jaren 1926 tot 1929 werden na de demping van het water de Fortwijk wegen aangelegd met een lengte van 11,5 km. Fort telt 605 inwoners en heeft een basisschool, De Vaarboom. Fort heeft een dorphuis, De Snikke.

Kerkenveld zie ook Alteveer

Koekange Ver aan het westelijk uiteinde van de marke Echten lag destijds een veenwildernis. De boeren in Echten zullen er weinig waarde aan gehecht hebben, maar de heer Van Echten zag er mogelijkheden in. Men zal zijn begonnen met het graven van sloten om het water of te voeren. En op het zo droog gehouden land werd koren gezaaid. Verder naar het westen werden koeien geweid. Koganc noemden ze dit op hun Gronings. Het gevolg is geweest dat de Drentse buren het overnamen en Koekange noemden, koeweiden. Koekange maakte vroeger deel uit van het grote veenmoeras tussen Ruinen en Meppel, van welk moeras het Oorkondenboek voor Drenthe en Groningen al melding maakt op het jaar 1141. Het dorp Koekange is dus een veenkolonie en is als zodanig aan de ligging en de vorm van de landerijen nog duidelijk te herkennen. Koekange telt 2242 inwoners en is geografisch gezien het hart van De Wolden.

Koekangerveld telt 123 inwoners en is gelegen achter Koekange

Linde telt 672 inwoners en is gelegen tussen Zuidwolde en Drogteropslagen. Linde vormt het middelpunt van de buurtschappen Nolde, Schrpaveen, Paardelanden en Vuile Riete. De buitenstreek van Linde grenst aan het Reestdalgebied. De basisschool, peuterspeelzaal en dorpshuis zijn aan elkaar verbonden met dichtbij een speeltuin, trapveldje en volleybalveld.

Oosteinde telt 711 inwoners en is gelegen tussen Ruinerwold en Ruinen. Langs de twee belangrijkste wegen in Oosteinde, de Dr. Larijweg en de weg Oosteinde, staan vele monumentale boerderijen.

Ruinen is een begrip. Bij Ruinen denkt men in eerste instantie aan het oude beeld van Drenthe: de grote stille heide met de schaapskudde. Tussen Ruinen en de bossen van Dwingeloo vindt men het uitgestrekte reservaat van de Benderse-, Kralose- en Dwingelose Heide. Dit reservaat is met 1300 hectare het grootste aaneengesloten heidegebied van Drenthe. Dagelijks (in de winter onregelmatig) loopt de herder met zijn schaapskudde op de heide. De kudde vertrekt omstreeks 10.30 uur en de terugkomst is tussen 17.00 en 18.00 uur. In Ruinen wonen 3673 mensen.

Ruinen en omgeving nodigen uit om erop uit te trekken. De boerderijen, schaapskooien en buurtschappen zijn stille getuigen uit een ver verleden. Het dorp heeft een gezellige brink, een historische kerktoren uit de 15e eeuw en leuke terrasjes om te genieten van de dorpssfeer. Het is het uitgangspunt voor prachtige wandel- en fietstochten, o.a. door Nationaal Park Het Dwingelerveld.Ruinen is een zeer oud dorp, reeds vermeld in een akte uit 1139 waarin Otto van Ruinen wordt genoemd als een der dienstmannen van de bisschop van Utrecht. In die tijd werd in Ruinen een Benidictijnenklooster gesticht dan in 1325 verhuisde naar Dickninge in de Wijk.

Ruinen is gebouwd rond een nostalgische brink, waaraan een zeer oude kerk (1423) staat. In de nabijheid van de Brink bevindt zich de museumboerderij Pasmans Huus. In deze authentieke boerderij worden gebruiksvoorwerpen die omstreeks 1900 gebruikt werden, tentoongesteld.

Ruinerwold ligt centraal in de gemeente De Wolden. Halverwege de 12e eeuw schonk de bisschop van Utrecht een moerassig gebied tussen Meppel en Ruinen aan het klooster te Ruinen. Het natte gebied werd met behulp van de monniken ontgonnen, waardoor er na verloop van tijd een bewoonbare omgeving ontstond waar men boerderijen vestigde. Ruinerwold is voortgekomen uit het "Buddinge en Haakswold", dat als zelfstandig schoutambt tot de heerlijkheid Ruinen behoorde. Het is pas in 18e eeuw de naam Ruinerwold gaan dragen. Ruinerwold is een typisch plattelandsdorp. Samen met de dorpen Berghuizen en Oosteinde ligt het verspreid over een uitgestrekt agrarisch landschap. In de omgeving liggen prachtige natuurgebieden zoals het Sultansmeer; een plas die is ontstaan door turfwinning. Ruinerwold ligt centraal in mooi Zuidwest-Drenthe. Bezoekt u eens de verschillende musea en galeries in de buurt van Ruinerwold.

Veeningen Het dorp Veeningen telt zo'n 940 inwoners en is gelegen tussen Zuidwolde en de Wijk. Het dorp heeft een schaars winkelaanbod, maar wel een bloeiend verenigingsleven. Dorpshuis 't Markehuus neemt een centrale plek in het dorp in. Daarnaast heeft Veeningen een eigen

basisschool.

Zuidwolde werd In 1275 voor het eerst Zuidwolde genoemd. Het gebied dat wij Zuidwolde noemen, is echter al veel ouder. Zuidwolde is een beetje Drenthe in het klein. Naast fraaie bossen, heidevelden en natuurgebieden liggen hier heel wat kilometers wandel- en fietspaden. Ook te paard komt u in Zuidwolde en omgeving aan uw trekken.